ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ”ਇਕ ਰਾਸ਼ਟਰ, ਇਕ ਚੋਣ” ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਬਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਮ ਨਾਥ ਕੋਵਿੰਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਨਾਲੋ-ਨਾਲ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਬਨਿਟ ਨੇ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।
“ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ, ਇੱਕ ਚੋਣ” ‘ਤੇ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਪੈਨਲ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿਖਰ ਦੀਆਂ 10 ਸਿਫ਼ਾਰਿਸ਼ਾਂ ਹਨ:
1. ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਯੋਗ ਵਿਧੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
2. ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਭਾ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
3. ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ, ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਕਾਲੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਸੰਸਦੀ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਦੇ 100 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਣ।
4. ਲੋਕ ਸਭਾ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮਕਾਲੀ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬੈਠਕ ਦੀ ਮਿਤੀ ਨੂੰ “ਨਿਯੁਕਤ ਮਿਤੀ” ਵਜੋਂ ਸੂਚਿਤ ਕਰੇਗਾ।
5. “ਨਿਯੁਕਤ ਮਿਤੀ” ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਪੂਰੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੋਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਸਿਰਫ ਅਗਲੀਆਂ ਸੰਸਦੀ ਚੋਣਾਂ ਤੱਕ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੇ ਅਸਥਾਈ ਉਪਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਰੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਹੋਣਗੀਆਂ।
6. ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਸਦਨ ਜਾਂ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਜਾਂ ਅਜਿਹੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਘਟਨਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਨ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
7. ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਸਭਾ (ਲੋਕ ਸਭਾ) ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਦਨ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ “ਸਿਰਫ਼ ਸਦਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪੂਰਵ-ਅਵਧੀ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਅਣਕਿਆਸੀ (ਬਾਕੀ) ਮਿਆਦ ਲਈ” ਹੋਵੇਗਾ।
8. ਜਦੋਂ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਅਸੈਂਬਲੀਆਂ — ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਜਲਦੀ ਭੰਗ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ — ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਪੂਰੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣਗੀਆਂ।
9. ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਅਤੇ ਵੋਟਰ ਦੀ ਫੋਟੋ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ (EPIC) ਰਾਜ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਕੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ (EC) ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਹ EC ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗਾ।
10. ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਲਈ, ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਈਵੀਐਮ ਅਤੇ ਵੀਵੀਪੀਏਟੀ, ਪੋਲਿੰਗ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਖਰੀਦ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਅਨੁਮਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
