ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੰਡੀਆ ਏ.ਆਈ. ਮਿਸ਼ਨ (IndiaAI Mission) ਦੇ ਤਹਿਤ ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਤਕਨੀਕੀ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਸਾਇੰਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਪਰਿਮਲ ਨਾਥਵਾਣੀ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਸਵਾਲ ਦੇ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਜਿਤਿਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਮੁੱਖ ਬਿੰਦੂ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
1. 11 ਡਾਟਾ ਅਤੇ AI ਲੈਬਾਂ
ਸਥਾਪਨਾ: ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ITI (ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਿਖਲਾਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ) ਅਤੇ ਪੋਲੀਟੈਕਨਿਕ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 11 ਡਾਟਾ ਅਤੇ AI ਲੈਬਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਪਛਾਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ: ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 6 ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸਿਖਲਾਈ ਦਾ ਘੇਰਾ: ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ AI, ਡਾਟਾ ਐਨੋਟੇਸ਼ਨ (Data Annotation), ਡਾਟਾ ਕਿਊਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਐਪਲਾਈਡ ਡਾਟਾ ਸਾਇੰਸ ਵਰਗੇ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
2. ਏ.ਆਈ. ਸੈਂਟਰ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਲੈਂਸ (CoE)
ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਖੋਜ, ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ 2 AI ਸੈਂਟਰ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।
ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਲਘੂ, ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਮੱਧਮ ਉਦਯੋਗਾਂ (MSME), ਉਦਯੋਗਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣਾ ਹੈ।
3. ਖੋਜਾਰਥੀਆਂ ਲਈ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ
ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ 8 AI ਰਿਸਰਚ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ (2 ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਅਤੇ 6 ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਪੱਧਰ ‘ਤੇ), ਤਾਂ ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ AI ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।
ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲਾਭ
ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ: ਡਾਟਾ ਐਨਾਲਿਟਿਕਸ ਅਤੇ AI ਸਕਿੱਲਜ਼ ਦੀ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇਹ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਸਥਾਨਕ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗ-ਅਧਾਰਿਤ (industry-ready) ਹੁਨਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ।
ਡਿਜੀਟਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ: ਇਹ ਕਦਮ ਝਾਰਖੰਡ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਅਤੇ AI ਇਨਫ੍ਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਜੋੜੇਗਾ।