ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਠੰਢਕ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਸਰਦੀ-ਜ਼ੁਕਾਮ, ਖੰਘ, ਬੁਖ਼ਾਰ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਆਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਦਲਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਸਰਦਾਰ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ:
1. ਸਹੀ ਪਹਿਰਾਵਾ (ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ)
-
ਲੇਅਰਿੰਗ (Layers) ਕਰੋ: ਇਕੱਲਾ ਮੋਟਾ ਜੈਕਟ ਪਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੱਪੜੇ ਪਰਤਾਂ (Layers) ਵਿੱਚ ਪਾਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਬਦਲਣ ‘ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਲੇਅਰ ਉਤਾਰ ਵੀ ਸਕਦੇ ਹੋ।
-
ਕੰਨ, ਸਿਰ ਅਤੇ ਗਲ਼ੇ ਨੂੰ ਢੱਕੋ: ਠੰਢੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਕੰਨਾਂ ਅਤੇ ਸਿਰ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰਦੀ ਜਲਦੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਸਮੇਂ ਕੈਪ, ਮਫਲਰ ਜਾਂ ਜੈਕੇਟ ਦਾ ਹੁੱਡ ਜ਼ਰੂਰ ਵਰਤੋ।
-
ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਗਰਮ ਰੱਖੋ: ਠੰਢ ਵਿੱਚ ਜੁਰਾਬਾਂ (Socks) ਜ਼ਰੂਰ ਪਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੈਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਠੰਢ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਅਸਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
2. ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਡਾਈਟ (Diet & Nutrition)
-
ਤਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਗਰਮ ਭੋਜਨ ਖਾਓ: ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਗਰਮ ਖ਼ੁਰਾਕ ਲਓ। ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਅਦਰਕ, ਲਸਣ, ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਪਿਆਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇਮਿਊਨਿਟੀ (Immunity) ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
-
ਨਿੱਘੇ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ (Warm Fluids): ਦਿਨ ਭਰ ਕੋਸਾ ਪਾਣੀ ਪੀਓ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਲਦੀ ਵਾਲਾ ਦੁੱਧ, ਅਦਰਕ-ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਚਾਹ ਜਾਂ ਸੂਪ ਪੀਣ ਨਾਲ ਗਲ਼ੇ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਅੰਦਰੋਂ ਗਰਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
-
ਮੌਸਮੀ ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ: ਵਿਟਾਮਿਨ-ਸੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਫਲ (ਜਿਵੇਂ ਸੰਤਰਾ, ਅਮਰੂਦ, ਕਿੰਨੂ) ਅਤੇ ਹਰੀਆਂ ਪੱਤੇਦਾਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਖਾਓ, ਜੋ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
3. ਸਰੀਰਕ ਸਰਗਰਮੀ ਅਤੇ ਕਸਰਤ
-
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਯੋਗਾ ਜਾਂ ਸੈਰ ਕਰੋ: ਠੰਢ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਆਲਸੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਲਕੀ ਕਸਰਤ, ਯੋਗਾ ਜਾਂ ਸੈਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦਾ ਖ਼ੂਨ ਸੰਚਾਰ (Blood Circulation) ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
-
ਧੁੱਪ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰੋ: ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰ ਦੀ ਨਰਮ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ 15-20 ਮਿੰਟ ਜ਼ਰੂਰ ਬੈਠੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ (Vitamin D) ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
4. ਨਿੱਜੀ ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
-
ਹਾਥ ਧੋਣ ਦੀ ਆਦਤ: ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਬਣ ਨਾਲ ਧੋਵੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਾਇਰਸ ਅਤੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
-
ਖੰਘਣ ਜਾਂ ਛਿੱਕਣ ਵੇਲੇ ਸਾਵਧਾਨੀ: ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਜ਼ੁਕਾਮ ਜਾਂ ਖੰਘ ਹੈ, ਤਾਂ ਛਿੱਕਣ ਜਾਂ ਖੰਘਣ ਸਮੇਂ ਮੂੰਹ ਅੱਗੇ ਰੁਮਾਲ ਜਾਂ ਕੂਹਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਤੱਕ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨਾ ਫੈਲੇ।
-
ਘਰ ਦੀ ਹਵਾਦਾਰੀ: ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਠੰਢ ਕਾਰਨ ਘਰ ਦੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਨਾ ਰੱਖੋ; ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਤਾਜ਼ੀ ਹਵਾ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦਿਓ।
ਖ਼ਾਸ ਸਲਾਹ: ਬਦਲਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ (Immunity) ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਜ਼ੁਕਾਮ ਜਾਂ ਬੁਖ਼ਾਰ ਲੰबा ਸਮਾਂ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਲਓ।