ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਖ਼ਰਾਬ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ (Lifestyle) ਅਤੇ ਅਸੰਤੁਲਿਤ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਯੂਰਿਕ ਐਸਿਡ (Uric Acid) ਵਧਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਯੂਰਿਕ ਐਸਿਡ (Uric Acid) ਦਾ ਪੱਧਰ ਵਧਣ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਹਿ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਗਾਊਟ (Gout / ਗਠੀਆ) ਅਤੇ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਪਥਰੀ (Kidney Stones) ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਪਰਹੇਜ਼ ਨਾਲ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਯੂਰਿਕ ਐਸਿਡ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਵਧਦਾ ਹੈ?
ਯੂਰਿਕ ਐਸਿਡ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਵੇਸਟ ਪ੍ਰੋਡਕਟ (Waste product) ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਪਿਊਰੀਨ (Purine) ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਖੁਰਾਕ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਉਸ ਨੂੰ ਪਚਾਉਣ ਸਮੇਂ ਯੂਰਿਕ ਐਸਿਡ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
-
ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗੁਰਦੇ (Kidneys) ਇਸ ਨੂੰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
-
ਪਰ ਜਦੋਂ ਯੂਰਿਕ ਐਸਿਡ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਣਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਗੁਰਦੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਖ਼ੂਨ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਕੇ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸਟਲ (Crystals) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੰਮਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਾਊਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯੂਰਿਕ ਐਸਿਡ ਵਧਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ
-
ਪੈਰ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ‘ਚ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ: ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਲੱਛਣ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ, ਗੋਡਿਆਂ, ਚੂਲਿਆਂ ਜਾਂ ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਹੋਣਾ ਹੈ।
-
ਸੋਜ ਅਤੇ ਲਾਲੀ: ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸੋਜ ਆਉਣਾ, ਚਮੜੀ ਦਾ ਲਾਲ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਛੂਹਣ ‘ਤੇ ਗਰਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ।
-
ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਕੜਨ: ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਣ ਸਮੇਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਜਕੜਨ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਚੱਲਣ-ਫਿਰਨ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋਣਾ।
ਖਾਣ-ਪੀਣ ‘ਚ ਪਰਹੇਜ਼ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ (ਕੀ ਖਾਈਏ, ਕੀ ਨਾ ਖਾਈਏ)
ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਕਰੋ ਪਰਹੇਜ਼:
-
ਰੈੱਡ ਮੀਟ ਅਤੇ ਸੀ-ਫੂਡ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਊਰੀਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
-
ਦਾਲਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਂਹ: ਜ਼ਿਆਦਾ ਯੂਰਿਕ ਐਸਿਡ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਛੋਲੇ, ਰਾਜਮਾਂਹ ਅਤੇ ਉੜਦ ਦੀ ਦਾਲ ਦਾ ਘੱਟ ਸੇਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
-
ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਡ੍ਰਿੰਕਸ: ਬੀਅਰ, ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਪੈਕਡ ਜੂਸ ਯੂਰਿਕ ਐਸਿਡ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਕਰੋ ਸੇਵਨ:
-
ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਓ: ਦਿਨ ਵਿੱਚ 8-10 ਗਲਾਸ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਵਾਧੂ ਯੂਰਿਕ ਐਸਿਡ ਪਿਸ਼ਾਬ (Uric Acid Urine) ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
-
ਵਿਟਾਮਿਨ-ਸੀ ਭਰਪੂਰ ਖੁਰਾਕ: ਨਿੰਬੂ, ਔਂਵਲਾ, ਸੰਤਰਾ ਅਤੇ ਚੈਰੀ (Cherries) ਦਾ ਸੇਵਨ ਯੂਰਿਕ ਐਸਿਡ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ।
-
ਫਾਈਬਰ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ: ਓਟਸ, ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਸੇਬ ਅਤੇ ਆਲੂ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਓ।
ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ
ਜੇਕਰ ਜੋੜਾਂ ਦਾ ਦਰਦ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਸਰਮ ਯੂਰਿਕ ਐਸਿਡ ਬਲੱਡ ਟੈਸਟ (Serum Uric Acid Test) ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਸਹੀ ਪਰਹੇਜ਼ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
