ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ:- ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਮਧੂ-ਮੱਖੀ ਪਾਲਕਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲੈਂਦਿਆਂ ‘ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਾਗਵਾਨੀ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ’ ਦੇ ਦਾਏਰੇ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਮਧੂ-ਮੱਖੀ ਪਾਲਣ (ਬੀ-ਕੀਪਿੰਗ) ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਹਾਦਸਿਆਂ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ‘ਤੇ ਪਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲ ਸਕੇਗੀ।
ਕਿਹੜੇ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਮਿਲੇਗਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ?
ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਨਵੀਂ ਵਿਵਸਥਾ ਤਹਿਤ ਜੇਕਰ ਮਧੂ-ਮੱਖੀ ਪਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਮਿਲੇਗਾ:
-
ਹੜ੍ਹ ਜਾਂ ਜਲ-ਭਰਵਾਅ: ਹੜ੍ਹ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਮਧੂ-ਮੱਖੀ ਦੇ ਬਕਸੇ ਅਤੇ ਕਲੋਨੀਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਣ ‘ਤੇ।
-
ਅੱਗ ਲੱਗਣਾ: ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਬਕਸੇ ਅਤੇ ਕਲੋਨੀਆਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ।
-
ਵਾਹਨ ਹਾਦਸਾ: ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟੇਸ਼ਨ (ਆਵਾਜਾਈ) ਦੌਰਾਨ ਦੁਰਘਟਨਾ ਹੋਣ ‘ਤੇ। (ਇਸ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ FIR ਜਾਂ DDR ਦਰਜ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ)।
-
ਮਹਾਮਾਰੀ: ਮਧੂ-ਮੱਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਹਾਮਾਰੀ ਫੈਲਣ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਨੁਕਸਾਨ।
ਬੀਮਾ ਫ਼ੀਸ (ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ) ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਰਕਮ (ਕਵਰੇਜ)
-
ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਫ਼ੀਸ: ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਪ੍ਰਤੀ ਮਧੂ-ਮੱਖੀ ਕਲੋਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਬਕਸਾ ਸਿਰਫ਼ 50 ਰੁਪਏ ਬੀਮਾ ਫ਼ੀਸ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
-
ਬੀਮਾ ਰਕਮ: ਇਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕਲੋਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਬਕਸਾ 1,250 ਰੁਪਏ ਦੀ ਬੀਮਾ ਰਕਮ ਮਿਲੇਗੀ।
-
ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁਆਵਜ਼ਾ: ਇੱਕ ਪਾਲਕ ਲਈ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੀਮਾ ਰਕਮ ਪ੍ਰਤੀ ਕਲੋਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਬਕਸਾ 3,12,500 ਰੁਪਏ (3.12 ਲੱਖ ਰੁਪਏ) ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਲਈ ਸ਼ਰਤਾਂ
-
ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਜ਼ਰੂਰੀ: ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਲਈ ‘ਭਾਵਾਂਤਰ ਭਰਪਾਈ ਯੋਜਨਾ-ਸ਼ਹਿਦ’ (Bhavantar Bharpai Yojana-Honey) ਤਹਿਤ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
-
ਯੂਨੀਕ ਨੰਬਰ: ਹਰ ਮਧੂ-ਮੱਖੀ ਬਕਸੇ ਉੱਤੇ ਭਾਵਾਂਤਰ ਭਰਪਾਈ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਯੂਨੀਕ ਨੰਬਰ ਦੇਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ।
-
ਸੀਮਾ: ਇੱਕ ਮਧੂ-ਮੱਖੀ ਪਾਲਕ ਕੋਲ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 250 ਮਧੂ-ਮੱਖੀ ਕਲੋਨੀਆਂ ਅਤੇ ਬਕਸੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸੀਮਾ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਮਧੂ-ਮੱਖੀ ਪਾਲਕਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇਹ ਕਦਮ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਸਬੰਧਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਾਗਵਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀ (District Horticulture Officer) ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਬਾਗਵਾਨੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਟੋਲ-ਫ਼੍ਰੀ ਨੰਬਰ 1800-180-2021 ‘ਤੇ ਕਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
