ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ/ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ:- ਭਾਰਤੀ ਰਸੋਈਆਂ ਵਿੱਚ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਵਰਤਿਆ ਆ ਰਿਹਾ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਤੇਲ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਸੁਆਦੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਗੁਣਕਾਰੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਿਹਤ ਲਾਭ:
-
ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਗੁਣਕਾਰੀ: ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਮੋਨੋ-ਅਨਸੈਚੁਰੇਟਿਡ ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ (MUFA) ਅਤੇ ਪੌਲੀ-ਅਨਸੈਚੁਰੇਟਿਡ ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ (PUFA) ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤੱਤ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮਾੜੇ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ (LDL) ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ (HDL) ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
-
ਦਰਦਾਂ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਮਾਲਸ਼: ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਜਾਂ ਆਮ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਾਲਸ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਖ਼ੂਨ ਦਾ ਸੰਚਾਰ (Blood Circulation) ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ, ਅਕੜਾਅ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਅਸਰਦਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
-
ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਅਤੇ ਇਮਿਊਨਿਟੀ: ਇਸ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਐਂਟੀ-ਬੈਕਟੀਰੀਅਲ, ਐਂਟੀ-ਫੰਗਲ ਅਤੇ ਐਂਟੀ-ਵਾਇਰਲ ਗੁਣ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਲਾਗਾਂ (Infections) ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ (Immunity) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
-
ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ: ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਕਾਲੇ ਅਤੇ ਸੰਘਣੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਕੀ ਵੀ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ:
ਸਿਹਤ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰਿਫਾਇਂਡ ਤੇਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕੋਲਡ-ਪ੍ਰੈੱਸਡ (Kachi Ghani) ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਤੇਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੰਤੁਲਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਭ ਮਿਲ ਸਕੇ।
