ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ (Middle East) ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਜਿਓ-ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਿਕੋਣੀ ਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤਾ (Trilateral Defense Agreement) ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਖੇਤਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਸੈਨਿਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਅਹਿਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਬਿੰਦੂ:
ਸਾਂਝੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ: ਤਿੰਨੋਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਖੇਤਰੀ ਖਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਿਹਤਰ ਤਾਲਮੇਲ ਅਤੇ ਮਦਦ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਈ ਹੈ।
ਸੈਨਿਕ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ: ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਤਹਿਤ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਂਝੇ ਅਭਿਆਸ (Joint Military Exercises) ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਵਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਰੱਖਿਆ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ: ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਡਰੋਨ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਉਪਕਰਣਾਂ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਫੌਜੀ ਨਿਰਮਾਣ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਖੇਤਰੀ ਸਥਿਰਤਾ: ਤਿੰਨੋਂ ਮੁਸਲਿਮ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ-ਸਥਿਰਤਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਦੁਹਰਾਇਆ ਹੈ।
ਇਹ ਤਿਕੋਣੀ ਗਠਜੋੜ ਨਾ ਕੇਵਲ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਣਨੀਤਕ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਥਿਤੀ ‘ਤੇ ਵੀ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਪਾਵੇਗਾ।
