ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੁਨੱਕਾ (Dried Grapes/Munakka) ਨੂੰ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਅਤੇ ਪੇਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਫਾਈਬਰ, ਕੁਦਰਤੀ ਮਿਠਾਸ, ਐਂਟੀ-ਆਕਸੀਡੈਂਟ ਅਤੇ ਆਇਰਨ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭੁੱਖ ਘੱਟ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੀ ਕਬਜ਼ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮੁਨੱਕੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਹਨਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ:
1. ਰਾਤ ਭਰ ਭਿਓਂ ਕੇ ਮੁਨੱਕੇ ਦਾ ਸੇਵਨ (ਕਬਜ਼ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਲਈ)
-
ਤਰੀਕਾ: ਰਾਤ ਨੂੰ 6 ਤੋਂ 8 ਮੁਨੱਕਿਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋ ਕੇ ਇੱਕ ਗਲਾਸ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਿਓਂ ਦਿਓ।
-
ਖਾਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ: ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਮੁਨੱਕਿਆਂ ਨੂੰ ਚਬਾ-ਚਬਾ ਕੇ ਖਾਓ ਅਤੇ ਜਿਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੁਨੱਕੇ ਭਿਓਂਏ ਸਨ, ਉਸ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪੀ ਲਵੋ।
-
ਲਾਭ: ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜਣ ਨਾਲ ਮੁਨੱਕਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਫਾਈਬਰ ਆਂਦਰਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਕੇ ਪੇਟ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
2. ਮੁਨੱਕਾ, ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਸੇਂਧਾ ਲੂਣ (ਭੁੱਖ ਵਧਾਉਣ ਲਈ)
-
ਤਰੀਕਾ: 4-5 ਮੁਨੱਕਿਆਂ ਦੇ ਬੀਜ ਕੱਢ ਕੇ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿਓ। ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਚੁਟਕੀ ਪੀਸੀ ਹੋਈ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਸੇਂਧਾ ਲੂਣ ਭਰ ਲਵੋ।
-
ਖਾਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ: ਦੁਪਹਿਰ ਜਾਂ ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 20-30 ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਤਵੇ ‘ਤੇ ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਭੁੰਨ ਕੇ ਚਬਾ ਕੇ ਖਾਓ।
-
ਲਾਭ: ਇਹ ਉਪਾਅ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਜਠਰ-ਅਗਨੀ (Digestive Fire) ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭੁੱਖ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
3. ਮੁਨੱਕੇ ਵਾਲਾ ਦੁੱਧ (ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੀ ਖੁਸ਼ਕੀ ਲਈ)
-
ਤਰੀਕਾ: 8-10 ਬੀਜ ਕੱਢੇ ਹੋਏ ਮੁਨੱਕਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਲਾਸ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਧੀਮੀ ਅੱਗ ‘ਤੇ ਉਬਾਲੋ।
-
ਖਾਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ: ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਸਾ ਦੁੱਧ ਪੀਓ ਅਤੇ ਉਬਲੇ ਹੋਏ ਮੁਨੱਕੇ ਖਾ ਲਵੋ।
-
ਲਾਭ: ਇਹ ਪੇਟ ਅਤੇ ਆਂਦਰਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਕੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਪੇਟ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਯੋਗ ਗੱਲਾਂ
-
ਬੀਜ ਕੱਢ ਕੇ ਖਾਓ: ਮੁਨੱਕੇ ਦੇ ਬੀਜ ਤਾਸੀਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸੇਵਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢ ਕੇ ਅੱਡ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
-
ਸੰਤੁਲਿਤ ਮਾਤਰਾ: ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 8 ਤੋਂ 10 ਮੁਨੱਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ।
-
ਸਾਵਧਾਨੀ: ਸ਼ੂਗਰ (ਡਾਇਬਟੀਜ਼) ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਾ ਕਰਨ।