ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਵਾਇਨ ਫਲੂ (H1N1) ਨੂੰ ‘ਵਾਤ-ਕਫਜ ਜਵਰ’ ਜਾਂ ਸੰਕ੍ਰਮਕ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਮੁਤਾਬਕ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ (Immunity) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਵਾਇਨ ਫਲੂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਉਪਚਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਖ ਬਿੰਦੂ:
-
ਕਾੜ੍ਹਾ (ਗਿਲੋਇ ਅਤੇ ਤੁਲਸੀ): ਗਿਲੋਇ (Amrita) ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਐਂਟੀ-ਵਾਇਰਲ ਅਤੇ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਬੂਸਟਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗਿਲੋਇ ਦੀ ਵੇਲ, 5-6 ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤੇ, 2-3 ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਅਦਰਕ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਕਾੜ੍ਹਾ ਬਣਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਵਾਇਰਲ ਸੰਕ੍ਰਮਣ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
-
ਕੱਚੀ ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਦੁੱਧ: ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਲਦੀ ਵਾਲਾ ਦੁੱਧ (Golden Milk) ਪੀਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੀ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਵਧਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼/ਦਰਦ ਤੋਂ ਆਰਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
-
ਨੇਚੁਰਲ ਸਟੀਮ (ਭਾਫ਼): ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅਜਵਾਇਣ, ਪੁਦੀਨੇ ਦੇ ਪੱਤੇ ਜਾਂ ਨੀਲਗਿਰੀ (Eucalyptus) ਦਾ ਤੇਲ ਪਾ ਕੇ ਭਾਫ਼ ਲੈਣ ਨਾਲ ਨੱਕ ਅਤੇ ਸਾਹ ਨਾਲੀ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਖੁੱਲ੍ਹਦੀ ਹੈ।
-
ਚਵਨਪ੍ਰਾਸ਼: ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵੇਰੇ 1 ਚਮਚ ਚਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
-
ਪਰਹੇਜ਼ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ: ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਸੁਪਚਕ ਭੋਜਨ (ਜਿਵੇਂ ਮੂੰਗੀ ਦੀ ਦਾਲ, ਖਿਚੜੀ, ਗਰਮ ਸੂਪ) ਲਵੋ। ਠੰਡੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਬਾਸੀ ਭੋਜਨ, ਫਰਿੱਜ ਦਾ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਤਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ।
ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨੋਟ: ਜੇਕਰ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਜਾਂ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਵਰਗੇ ਗੰਭੀਰ ਲੱਛਣ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਮਾਹਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਉਪਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।