ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ:- ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਘਣੇ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣਾ (Hair Oiling) ਭਾਰਤੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣਾ ਨੁਸਖ਼ਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਅਕਸਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਝੜਨੇ, ਡੈਂਡਰਫ (ਸਿਕਰੀ) ਜਾਂ ਰੁੱਖਾਪਨ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਗ਼ਲਤ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਲਗਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਪੋਸ਼ਣ ਮਿਲ ਸਕੇ।
ਖ਼ਬਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪਹਿਲੂ:
-
ਗਿੱਲੇ ਵਾਲਾਂ ‘ਚ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚੋ: ਗਿੱਲੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਗਿੱਲੇ ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਲਗਾ ਕੇ ਮਾਲਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਅਤੇ ਝੜਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਤੇਲ ਲਗਾਓ।
-
ਰਾਤ ਭਰ ਤੇਲ ਲਗਾ ਕੇ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼: ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਵਾਲਾਂ ‘ਚ ਤੇਲ ਲਗਾ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਤੇਲ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਧੂੜ-ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਛੇਕ (Pores) ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਡੈਂਡਰਫ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵਾਲ ਧੋਣ ਤੋਂ 1 ਤੋਂ 2 ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
-
ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਗੜ ਕੇ ਮਾਲਿਸ਼ ਨਾ ਕਰੋ: ਤੇਲ ਲਗਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਦੀ ਤਵਚਾ (Scalp) ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਰਗੜਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਪੋਰਾਂ (Fingertips) ਨਾਲ ਹਲਕੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਗੋਲਾਕਾਰ (Circular) ਮੋਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਾਲਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖ਼ੂਨ ਦਾ ਦੌਰਾ (Blood Circulation) ਵਧਦਾ ਹੈ।
-
ਕੰਘੀ ਕਰਨ ਦਾ ਸਹੀ ਸਮਾਂ: ਤੇਲ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਘੀ ਕਰਨ ਦੀ ਗ਼ਲਤੀ ਨਾ ਕਰੋ। ਮਾਲਿਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੜ੍ਹਾਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੇਲ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਉਲਝਣ ਸੁਲਝਾ ਲੈਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
-
ਕੋਸੇ (ਹਲਕੇ ਗਰਮ) ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ: ਵਾਲਾਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਲਕਾ ਗਰਮ (Warm) ਤੇਲ ਵਰਤਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਕੈਲਪ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਜ਼ਬ (Absorb) ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ:
ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਖ਼ਰਾਬ ਜੀਵਨ-ਸ਼ੈਲੀ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਉਤਪਾਦਾਂ (Chemical Products) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਨ ਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਆਮ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਤੇਲ ਲਗਾਉਣਾ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਲਾਭ ਉਦੋਂ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਹੀ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਆਇਲਿੰਗ ਨਾਲ ਨਾ ਕੇਵਲ ਵਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬਲਕਿ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਵੀ ਘੱਟਦਾ ਹੈ।