ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਐੱਨ.ਸੀ.ਆਰ.ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਡਿੱਗ ਕੇ ‘ਬਹੁਤ ਖਰਾਬ’ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ:-  ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਐੱਨ.ਸੀ.ਆਰ. (NCR) ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ (Air Quality Index) ਡਿੱਗ ਕੇ ‘ਬਹੁਤ ਖਰਾਬ’ (Very Poor) ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਗੜਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਹਵਾ ਗੁਣਵੱਤਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਮਿਸ਼ਨ (CAQM) ਨੇ ਗ੍ਰੇਡਿਡ ਰਿਸਪਾਂਸ ਐਕਸ਼ਨ ਪਲਾਨ ਦਾ ਦੂਜਾ ਚਰਨ (GRAP-2) ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜਾਂ ਤੱਕ ਕਈ ਸਖ਼ਤ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਮੁੱਖ ਬਿੰਦੂ (Key Highlights)

• GRAP-2 ਲਾਗੂ: AQI ਦੇ 300 ਤੋਂ ਪਾਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ CAQM ਵੱਲੋਂ ਪੂਰੇ ਦਿੱਲੀ-NCR ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

• ਡੀਜ਼ਲ ਜਨਰੇਟਰਾਂ ‘ਤੇ ਰੋਕ: ਜ਼ਰੂਰੀ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਡੀਜ਼ਲ ਜਨਰੇਟਰਾਂ (Diesel Generators) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ‘ਤੇ ਪੂਰਨ ਬੈਨ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

• ਪਾਰਕਿੰਗ ਫੀਸ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ: ਨਿੱਜੀ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਰਕਿੰਗ ਫੀਸ ਵਧਾਉਣ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਮੁੱਖ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮ

1. ਧੂੜ ‘ਤੇ ਕਾਬੂ ਲਈ ਛਿੜਕਾਅ: ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਧੂੜ-ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਉੱਡਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮਕੈਨੀਕਲ ਸਵੀਪਿੰਗ (Mechanical Sweeping) ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਐਂਟੀ-ਸਮੋਗ ਗਨ (Anti-smog guns) ਰਾਹੀਂ ਛਿੜਕਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

2. ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜਾਂ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤੀ: ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਤੋੜ-ਫੋੜ (C&D) ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਧੂੜ ਕੰਟਰੋਲ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗਾ; ਨਿਯਮ ਤੋੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

3. ਜਨਤਕ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ‘ਚ ਵਾਧਾ: ਬੱਸਾਂ ਅਤੇ ਮੈਟਰੋ ਦੇ ਫੇਰੇ (Trips) ਵਧਾਏ ਜਾਣਗੇ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕਰਨ।

4. ਤੰਦੂਰ ਅਤੇ ਕੋਲੇ ‘ਤੇ ਬੈਨ: ਹੋਟਲਾਂ, ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਅਤੇ ਢਾਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇ ਅਤੇ ਲੱਕੜੀ ਵਾਲੇ ਤੰਦੂਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ‘ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ।

ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਸਲਾਹ

ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜਨਤਕ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ, ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦਾ PUC ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਚੈੱਕ ਕਰਵਾਉਣ, ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ-ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਸੈਰ ਦੌਰਾਨ ਮਾਸਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤਾਂ ਜੋ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਨਾ ਪਵੇ।